Publikacje

Nie oceniaj książki po okładce – jakie czynniki mają znaczenie dla pracodawców przy wyborze kandydata?

2025-08-07

Znane przysłowie brzmi: „Nie oceniaj książki po okładce”. Niesie ono przekaz, by nie oceniać na podstawie wyglądu, pierwszego wrażenia, ani tego, co widać na powierzchni – bo to tylko fragment, nie cała historia. Dlaczego więc pracodawcy decydują się odrzucić kandydatów tylko na podstawie CV? Co tak naprawdę wpływa na ich decyzję o zatrudnieniu danej osoby? Może czas zadać sobie pytanie: czy nie przegapiamy wartościowych ludzi dlatego, że kierujemy się tylko tym, co zmieściło się w sztywnych rubrykach formularza?

Rekruter a pracodawca

Jako rekruter w firmie konsultingowej, po zakończonym z mojej strony procesie rekrutacji, przedstawiam klientowi (pracodawcy) rekomendacje kandydatów, którzy zostali przeze mnie wybrani. Czasami zdarza się, że pracodawca rezygnuje z zaproszenia kandydata na rozmowę na podstawie samego CV lub opisu kandydata. Czy naprawdę umowna „kartka” powinna być jedynym kryterium do podjęcia decyzji o tym, czy ktoś nadaje się na dane stanowisko?

Znajdź różnicę

Zdarza się, że wielu z nas zatrzymuje wzrok na obrazkach z napisem „znajdź różnice”. Nie mam jednak na myśli tych skomplikowanych ilustracji, gdzie trzeba się naprawdę nagłowić i znaleźć wiele różnic. Dla potrzeb tego felietonu skupmy się na tych najprostszych – takich, w których chodzi o znalezienie jednej, jedynej różnicy.

Mamy więc dwóch kandydatów. Obaj spełniają wszystkie wymagania: mają odpowiednią wiedzę, umiejętności, doświadczenie, znają język obcy, znają branżę, obsługują potrzebne narzędzia i programy. Na papierze – niemal identyczni. A jednak… jest ta jedna, jedyna różnica. Tylko jeden z nich ma to „coś”. Tylko z jednym rozmowa rekrutacyjna zaiskrzyła – pojawiła się nić porozumienia, „chemia”, wspólny rytm, ten trudny do uchwycenia flow. Jak to nazwiemy, nie ma większego znaczenia – ważne, że właśnie to przesądza o wyborze.

Chemia, czyli na tych samych falach

Natrafiłam na słowa w jednym z postów na LinkedIn: „Lubię ładnych i atrakcyjnych ludzi. Ich wygląd przy tym jest mi całkiem obojętny”. Wygląd z pewnością ma jakieś znaczenie, ale kluczowe jest to, czy poczujemy, że nadajemy na tych samych falach, że się dogadamy, polubimy i pojawi się między nami nić porozumienia.

Mem napotkany w sieci mówi: „W każdej ekipie jest taki ktoś, kto niczego nie ogarnia, ale i tak go wszyscy lubią”. Ale to nie do końca tak działa. Nie wszyscy lubią każdego i nie każdy lubi wszystkich. Trudno jest jednak oprzeć wybór kandydata wyłącznie na kompetencjach, jeśli nie pojawi się ta trudna do uchwycenia, lecz często decydująca „chemia”.

Ostatnio usłyszałam od jednego z pracodawców, że kandydat był bardzo sympatyczny, inteligentny, ładnie się wypowiadał, ale po prostu wydawał mu się nudny. Dla jednej osoby może być nudny, a dla innej będzie ciekawym rozmówcą. I to właśnie, moim zdaniem, jest jednym z największych wyzwań w rekrutacji: znalezienie kandydata, który nie tylko spełnia wymagania merytoryczne, ale też pasuje osobowościowo do pracodawcy.

CV tego Ci nie powie

W CV widać jedynie efekt końcowy – to, co aktualnie znajduje się na powierzchni, jak na okładce książki. Nie sposób jednak dostrzec tego, co kryje się za tym obrazem: lat pracy, wysiłku i wyrzeczeń, które doprowadziły daną osobę do obecnego punktu. Nie zobaczysz czyjejś determinacji, zmagań, frustracji, potu ani łez – całej osobistej drogi, która zbudowała ten pozornie prosty wpis w CV. Nie zobaczysz tak naprawdę historii człowieka, choć tytuł w CV często brzmi: historia zatrudnienia.

Czasem oceny formułowane na podstawie tej jednej czy dwóch stron bywają nietrafne lub zbyt pochopne, bo czasem nóż jest tylko nożem, a nasze wnioski są nadinterpretacją. Przykłady zapisów w CV i wniosków – bardzo proszę:

literówka w CV – kandydat nie jest dokładny,
nie skończył studiów – słomiany zapał albo nieuk,
częste zmiany pracy – skoczek, nie zagrzeje miejsca na dłużej,
od dawna nie pracuje – leń, nie chce mu się pracować,
miejsce zamieszkania poza miejscem pracy – dojazdy szybko mu się znudzą,
był menedżerem – nie sprawdzi się jako specjalista,
wiek: za stary – nie będzie chciał się uczyć, za młody – szybko zmieni pracę.

Pożyczam Ci moje buty

Fragment wiersza „Pożyczam Ci moje buty” Moniki Andrzejczak brzmi:

„Znasz tylko jedną część historii
i oceniasz z tego, co widzisz.
Chcesz mieć pełen obraz?
Przyjdź,
załóż moje buty,
Przejdź się moją drogą
a potem powiedz mi, czy bolą cię stopy…”

Zachowujmy większą ostrożność i uważność przy ocenianiu kandydatów do pracy oraz innych osób, ponieważ czasami możemy się pomylić, jak w anegdocie o hydrauliku i wodospadzie Niagara: „Entuzjastycznie nastawiony młody człowiek właśnie ukończył kurs hydraulika. Został zaprowadzony nad wodospad Niagara. Podumał nad nim chwilę, i rzekł: Myślę, że potrafię to naprawić”.

Przeczytaj też felieton: „Miłość od pierwszego wrażenia, czyli o pierwszym wrażeniu podczas rozmowy rekrutacyjnej”

Autor: Dorota Binasiak Ekspert ds. Rekrutacji, Akredytowany konsultant metody Insights Discovery

Ostatnie publikacje

Jawne wynagrodzenia i neutralne nazwy stanowisk – co się zmienia? Pigułka wiedzy

Czy od Nowego Roku każde ogłoszenie o pracę musi zawierać widełki wynagrodzeń? Niekoniecznie. Choć od grudnia 2025 roku w Polsce weszły w życie zmiany w Kodeksie pracy dotyczące równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn oraz stosowania neutralnego językowo nazewnictwa stanowisk, nie oznacza to rewolucji z dnia na dzień. Nowe przepisy stopniowo zmienią to, jakie informacje pracodawcy będą musieli przekazywać kandydatom i pracownikom – zarówno podczas rekrutacji, jak i już w trakcie zatrudnienia. Zmiany są nieuniknione, jednak warto ostudzić emocje i zapytać: czy naprawdę będą one aż tak przełomowe, jak dziś często słyszymy w firmowych rozmowach?

8 stycznia 2026

Zwyczajne niezwyczajne rozmowy rekrutacyjne – wigilijne refleksje

Zaczynasz kolejną rozmowę rekrutacyjną. Znasz już kandydata z innego procesu rekrutacji, więc zakładasz, że spotkanie będzie raczej krótkie i ograniczy się do odświeżenia informacji. Zadajesz standardowe pytanie o powód zmiany pracy. Nagle słyszysz: „Muszę zmienić pracę, bo przez nią posypało się moje małżeństwo i relacje rodzinne”. Wiesz już, że nie będzie to zwykła rozmowa o motywacji, ale rozmowa o człowieku i jego historii…

18 grudnia 2025

Intuicja mi podpowiada…, ale czy zawsze warto jej słuchać?

Oj, trudne się wylosowało, bo czym właściwie jest intuicja? Co to znaczy, że ktoś ją ma? Nie wynika bezpośrednio z faktów ani z logiki, ale czy naprawdę jest tylko „szóstym zmysłem”, pozbawionym oparcia w wiedzy czy doświadczeniu? Czy można podejmować decyzje wyłącznie na podstawie intuicji? Czy takie decyzje okazują się później trafne, słuszne i wartościowe? Czy w rekrutacji intuicja to dobry doradca czy raczej nieproszona sabotażystka?

11 grudnia 2025